چگونگی شروع و سیر انتفاضه دوم الاقصی
شرف اعیاد ، عید غدیر خم مبارک ...
با توجه به وضعيت تنشآلود پيش آمده و بنبست در مذاكرات صلح بر سر قدس، حزب تندرو ليكود به رهبري آريل شارون دست به اقدامي بيسابقه در جهت تثبيت و به كرسي نشاندن حاكميت اسرائيليها در منطقه "جبل هيكل" - مجموعه ابنيه واقع بر روي تپه مقدس كه اكنون شامل مسجدالاقصي، مسجد قبة الصخره و چند بناي ديگر ميشود - زد.
وي اعلام نمود كه در تاريخ پنجشنبه 7 مهر ماه 1379 /28 سپتامبر 2000 تصميم دارد به مناسبت فرارسيدن سال جديد عبري وارد مسجدالاقصي - كه به عقيده صهيونيستها بر روي ويرانههاي معبد سليمان ساخته شده است - شود. وي در همين راستا از اعضاي حزب ليكود دعوت كرد تا او را همراهي كنند. اقدام به اين كار در حالي صورت گرفت كه تا پيش از آن هيچ يك از مسؤولين رژيم صهيونيستي به خود اجازه ديدار مسجدالاقصي را نداده بود.
پيش از انجام اين ديدار، مجلس قانونگزاري تشكيلات خودگردان با صدور بيانيهاي در غزه، ضمن محكوم كردن تصميم رئيس حزب ليكود براي آلوده كردن مسجدالاقصي، اين تصميم را تحريكآميز خواند و اعلام كرد كه رژيم صهيونيستي را مسؤول "پيامدهاي وخيم اقدام شارون" ميداند. جنبش حماس نيز در همان زمان طي اعلاميهاي بيان داشت:
»... اقدام شارون نشانگر اين است كه دشمن اشغالگر در هيچ شرايطي حاضر نيست از بيتالمقدس چشم بپوشد، بلكه از راه مذاكرات، زمينه را براي تصاحب دايمي قدس و بناي معبد سليمان به جاي مسجدالاقصي فراهم ميآورد.«
در ادامه همين بيانيه حماس از مردم فلسطين دعوت كرد تا با حضور در مسجدالاقصي از ورود شارون جنايتكار به اين مكان مقدس جلوگيري كنند و به هر بهايي نگذارند پاي او به صحن مقدس مسجدالاقصي برسد.
عليرغم اين هشدارها، شارون روز پنجشنبه 7 مهرماه با حمايت 3 هزار پليس و سرباز وارد حرم شريف مسجدالاقصي شد. وي پيش از ديدارش از مسجدالاقصي، اين مسجد را يكي از مهمترين اماكن مقدس يهودي عنوان كرده و مخالفت فلسطينيها با اين ديدار را تأسفآور و ناموجه دانسته بود. وي در اظهار نظر درباره انگيزه استقرار صدها پليس و مأمور امنيتي براي حفظ جانش گفت:
»اگر پليس و ارتش براي حفاظت از يك نفر اين همه نيرو مستقر كرده است براي حراست از سراسر بيتالمقدس چقدر نيرو لازم خواهد داشت؟«
در همان هنگام راديو اسرائيل ضمن بر شمردن تدابير اجرا شده از سوي رژيم صهيونيستي گفت:
»در چارچوب اين تدابير هزاران نظامي و پليس اسرائيلي در مراكز بازرگاني، شهرها، اماكن پر ازدحام، ايستگاههاي اتوبوس، مراكز تفريحي، و سازمانهاي دولتي مستقر شدهاند.«
پس از رفتن شارون به مسجدالاقصي روزنامه فرانسوي زبان فيگارو ضمن مصاحبهاي از وي سؤال كرد كه چرا صرفاً براي قدرت نمايي به مناطق مقدس مسلمانان مثل مسجدالاقصي رفتيد؟ او در پاسخ گفت:
من به مسجد نرفتم بلكه بر عكس به مقدسترين اماكن يهوديها رفتم و براي رفتن به آنجا مجوز از هيچ كسي لازم نبود، چرا كه همه اين اماكن در واقع مال ماست! و من به باراك يادآوري كردم كه قدس به هيچ وجه تجزيهپذير نيست و تا ابد در دست ما خواهد ماند.
ليكن اقدام شارون به مثابه جرقهاي در انبار باروت روند به بنبست رسيده سازش بود و باعث شد تا مردم فلسطين با احساس خطر درباره تهاجم اسرائيليها به مقدسترين ارزشهاي خود كه نمودار هويت اسلامي و عربي فلسطينيها است بار ديگر انتفاضه را به راه اندازند.
در نخستين روز انتفاضه جديد، دامنه تظاهرات و درگيريها از بيتالمقدس و اطراف مسجدالاقصي شروع شد و به ديگر شهرهاي كرانه غربي و نوار غزه مانند "رام الله" و "غزه" تسري يافت. در اين روز حداقل 4 تن فلسطيني شهيد و دهها تن از آنها زخمي شدند.
در روز شنبه 1379/7/9 راديو اسرائيل گزارش داد: در جريان درگيريها و نبردهاي خياباني 24 ساعت اخير، 47 نظامي اسرائيلي و همچنين 15 شهركنشين زخمي شدند. اين راديو به نقل از منابع فلسطيني گفت كه در اين درگيريها همچنين هشت فلسطيني كشته و صدها تن ديگر زخمي شدهاند. با ادامه اوضاع ناآرام در سرزمينهاي اشغالي، فرماندهي ارتش رژيم صهيونيستي، ورود شهركنشينان و نظاميان را به مناطق خودگردان ممنوع اعلام كرد. راديو تلآويو نيز ابراز نگراني كرد كه در صورتي كه حكومت فلسطيني تدابير لازم را نينديشد ممكن است دامنه نبردهاي خياباني در روزهاي آينده گسترش يابد.
نكته قابل ذكر آنكه از روز شنبه، سرزمينهاي اشغالي در حالت اعتصاب همگاني قرار گرفت و همه فعاليتها در اين مناطق متوقف شد.
در چهارمين روز انتفاضه، دامنه آن نيز حتي بخشهايي از سرزمينهاي اشغالي 1948 - كه اشغال شده و معمولاً آرام بودند - را در بر گرفت و تعداد شهداي فلسطين از مرز 35 تن و زخميها از 1000 تن گذشت. در اين روز صحنهاي در سطح رسانههاي تصويري جهان به نمايش درآمد كه احساسات مردم جهان را جريحهدار كرد. جريان از اين قرار بود كه در برخوردهاي روز سهشنبه (1379/7/9) فلسطينيها و نيروهاي رژيم صهيونيستي در غزه، كودك 12 سالهاي به نام "محمد جمال الدُرّه" هدف گلوله سربازان اسرائيلي قرار گرفت و در آغوش پدر جان سپرد. صحنه به شهادت رساندن اين كودك و مجروح كردن پدرش كه به مدت 45 دقيقه در ميان رگبار گلولههاي سربازان اسرائيلي قرار داشتند به قدري متأثركننده بود كه حتي كلينتون رئيس جمهور آمريكا نيز اظهار داشت:
»از ديدن اين صحنه تكان خوردم.«
اين واقعه عمق ددمنشي سربازان رژيم صهيونيستي و قصد آنان براي قتلعام فلسطينيها را نشان داد.
در ادامه درگيريها و تشديد آن، براي نخستين بار رژيم صهيونيستي ضمن استفاده از چرخبالهاي توپدار، اقدام به پرتاب موشكهاي ضد تانك به مراكز تشكيلات خودگردان فلسطين كرد. در اين باره راديو صداي فلسطين اعلام كرد: »در اين حمله مجتمع مسكوني در مركز پليس و چهار دستگاه خودرو هدف موشكهاي هوا به زمين چرخبال توپدار اسرائيلي در شهر غزه قرار گرفتند.«
درگيريها هر روز در انتفاضه گستردهتر شد، به نحوي كه در پايان ششمين روز، آمار شهدا و مجروحان فلسطيني به 60 شهيد و 1300 زخمي رسيد. اين تعداد در سه ماهه اول انتفاضه به حدود 400 شهيد و 14000 مجروح فلسطيني افزايش پيدا كرد.
در تحولي جديد در روز پنجشنبه 21 مهر ماه 1379 چرخبالهاي توپدار اسرائيلي، حملات بيسابقه هوايي، زميني، و دريايي به شهرهاي غزه و رامالله در كرانه غربي انجام دادند. اين حملات نشانگر عمق انتفاضه جديد و اثرات آن بود.پس از آن، "فاروق قدومي" رئيس بخش سياسي ساف و حكومت خودگردان اعلام كرد:
»فلسطينيهاي ساكن در مناطق اشغالي به محاصره نيروهاي اسرائيلي درآمده و اين نيروها مانع ورود دارو و تجهيزات درماني براي مجروحان حوادث اخير ميشوند.«
در همان روز رويداد ديگري نيز رخ داد. راديو اسرائيل در اين روز خبر داد كه سه نظامي اسرائيلي در رامالله در كرانه غربي رود اردن به دست تظاهركنندگان خشمگين فلسطيني كشته شدند. و يك نظامي اسرائيلي نيز به شدت زخمي شده است. پليس فلسطين پيش از به هلاكت رسيدن سه نظامي مزبور آنان را به پاسگاه پليس انتقال داد اما تظاهركنندگان فلسطيني با حمله به پاسگاه و زخمي كردن 14 پليس فلسطيني، سه سرباز مذكور را به قتل رساندند.
از سوي ديگر حكومت خودگردان نيز اقدام به آزاد كردن زندانيان حماس از زندانهاي خود كرد )شايان توجه است كه حدود 120 عضو حماس توسط مقامات فلسطيني در غزه و در كرانه غربي رود اردن در بازداشت بودند(، رژيم صهيونيستي نيز در واكنش به اين اقدام در راديوي اسرائيل درباره امكان حملات فلسطينيها در روز يا حتي ساعات آتي هشدار داد و اعلام كرد ارتش اسرائيل علاوه بر آمادهباش كامل، نيروهاي ذخيره را نيز به خدمت فراخوانده و همه مرخصيها را لغو كرده است.
"افرايم اسنه" وزير جنگ اسرائيل نيز پس از انجام حملات هوايي اسرائيل عليه مواضع فلسطينيها تأكيد كرد:
»نيروهاي اين رژيم براي مقابله با فلسطينيها هر كاري از دستشان برآيد انجام خواهند داد و نظير ده روز گذشته به مهاجمان حمله خواهند كرد.«
در پي آن باراك نخست وزير رژيم صهيونيستي كوشيد با توسل به زور و اعمال خشونتآميز انتفاضه را متوقف كند. اما نتيجهي آن معكوس بود و انتفاضه ساز و كارهاي خود را متحول و سلاح جديد همچون خمپارهانداز را وارد صحنه كارزار كرد. سلاحي كه شهركهاي صهيونيستي را زير رگبار آتش قهر خود گرفت و به فرار انبوه شهركنشينها انجاميد. علاوه بر آن، عمليات شهادتطلبانه حتي در قلب رژيم صهيونيستي يعني تلآويو و غيره رشد فزايندهاي يافت.
در پي شكست صهيونيستها در توقف انتفاضه، باراك سرنگون شد. اين بار صهيونيستها "آريل شارون" را - كه او نيز وعده تأمين امنيت و توقف انتفاضه را داده بود - برگزيدند.
پس از روي كار آمدن شارون نيز، عمليات جهادي و شهادتطلبانه فلسطينيها شتاب و شدت بيشتري به خود گرفت به نحوي كه - فقط طي مدت 6 ماه - جنبش حماس حدود 13 عمليات شهادتطلبانه و جهاد اسلامي نيز چندين عمليات شهادتطلبانه انجام داد.
عمليات شهادتطلبانه حماس كه توسط شهيد "سعيد حوتري" در روز 2001/6/1 م (1380/3/11) به مورد اجرا گذاشته شد، به اوج خود رسيد و بر اثر آن و به اعتراف خود صهيونيستها 21 كشته و بيش از يكصد مجروح - كه حال بسياري از آنها وخيم گزارش شده - بر جاي گذاشت. انتفاضه به واسطه عمليات شهادتطلبانه، خمپارهاندازها و ساخت جنگافزارهاي جديد، رعب و وحشت را در دل صهيونيستها برانگيخت و موج مهاجرت صهيونيستهاي متجاوز به فلسطين را متوقف كرد. به گونهاي كه مراكز و اداره مهاجرت يهوديان از فلسطين مملو از ارباب رجوع شد و مطبوعات اسرائيل به نقد و بررسي مشروعيت حضور صهيونيستي در فلسطين و آينده آن پرداختند.
