ساختار اجتماعي- نژادي ساكنان كنوني اسرائيل
|
توجه : در تاریخ ۱۲ /۱۰/۸۶ در مصاحبه سید حسن نصر الله با شبکه ان بی ان بیان شد : مهلت ۱۰ روزه گروه ۸ مارس ، به فرانسه و ۱۴ مارس جهت حل فوری مسئله لبنان ... از حالا ۱۰ روز بشمارید ، برای اقدام جدید ... |
جامعه اسرائيلي، آميختهاي است كه كمتر ميتوان نظير آن را در جهان معاصر يافت.اين جامعه متشكّل از طوايف و گروههاي يهودي با زبانها و قوميّتهاي مختلف است كه تنها وجه مشترك ميان آنها ديانت يهودي است و در كنار آنها اقليّتي از اعراب حضور دارند كه پس از عمليّات كشتار و بيرون راندن بيشتر مردم فلسطين و تأسيس كوچنشينهاي يهودي و برپايي دولت اسرائيل،در آن سرزمين باقي ماندند.در سال 1995 شمار ساكنان اسرائيل نزديك به پنج و نيم ميليون نفر بود كه نزديك به يك پنجم آنها عرب هستند.
1- يهوديان غربي (اروپايي و آمريكايي)
ريشه قومي بيشتر يهودياني كه از اروپا و آمريكا به فلسطين آمدهاند به اشكناز / اشكنازيم برميگردد و شمار اندكي از آنان ريشه سفاردي دارند. برخي از اينها در پايان قرن گذشته(نوزدهم)و اوايل قرن حاضر(بيستم)،و برخي در سالهاي دهه 1930 و پس از ظهور نازيسم از آلمان و اتريش و برخي در سالهاي دهه 1950 از كشورهاي اروپاي شرقي و گروه قليلي از اينان نيز از آمريكاي لاتين و جمهوري آفريقاي جنوبي به سرزمين فلسطين مهاجرت كردند.
يهوديان اشكناز در فاصله سالهاي 1919 تا 1948 حدود 3/89 از مجموع مهاجران را تشكيل ميدادند و اين نسبت در فاصله 1948 تا 1962 به حدود 4/45 درصد و در سال 1967 به كمتر از 30 درصد كاهش يافت،اما در آغاز سالهاي دهه 1990 همزمان با موج انبوه مهاجران از اتحاد شوروي(سابق)دوباره به 97 درصد مجموع مهاجران افزايش يافت.نرخ باروري اين گروه پايين است و در سال 1982 به 8/2 تولد براي هر زن ميرسيد.عمر مورد انتظار اين گروه از يهوديان به 74 سال ميرسد.
شايان ذكر است كه اين گروه از يهوديان از تبعيض و آزار در اروپا رنج برده و پيشگامان همين گروه ايده صهيونيسم را بنياد گذاردند و دولت اسرائيل نيز به دست اين مهاجران اروپايي برپا شد و با آنكه اكثريت ساكنان اسرائيل را تشكيل نميدهند اما سلطه سياسي،نظامي و اقتصادي آن دولت را به دست دارند.
2-يهوديان شرقي
اين گروه،از يهوديان فلسطيني و يهودياني كه از كشورهاي آسيايي و آفريقايي به فلسطين مهاجرت كردهاند تشكيل مييابد.شمار يهوديان فلسطين،پيش از آغاز مهاجرت يهوديان در اواخر سده 19 ميلادي تنها حدود ده هزار نفر بود.اما يهوديان آسيايي و يهوديان شمال آفريقا-كه ريشه سفاردي دارند-در سالهاي دهه 1950 و 1960 و پس از تأسيس دولت اسرائيل به فلسطين مهاجرت كردند.امروز در اسرائيل عبارت«يهوديان شرقي»بر يهوديان فلسطيني،و يهوديان سفاردي كه از سال 1492 در شمال آفريقا و كشورهاي شرقي ميزيستند و نيز يهودياني كه از دو هزار سال پيش در عراق،يمن،سوريه،ايران،هند و مصر ميزيستند اطلاق ميگردد.
شمار اين يهوديان در فاصله سالهاي 1919 تا 1948 به حدود 7/10 درصد مهاجران يهودي به فلسطين ميرسيد اما از آنجا كه مهاجرت آنان به فلسطين پس از برپايي دولت اسرائيل شتاب گرفت و نيز به خاطر بالا بودن نرخ زاد و ولد در ميان آنها،شمار آنها نسبت به كلّ ساكنان اسرائيل از 22 درصد در پايان دوره قيمومت بريتانيا به 52 درصد در پايان سال 1980 افزايش يافت.سطح فرهنگي و اقتصادي اين گروه از يهوديان پايينتر و محافظه كاري ديني آنها بالاتر است.اين گروه از يهوديان كه در كشورهاي قبلي خود با آزار و تبعيض روبرو نبوده و در تشكيل دولت اسرائيل نيز نقشي نداشتهاند خود مورد تبعيض نژادي از سوي يهوديان غربي قرار ميگيرند.
3- يهوديان صابرا
يهوديان صابرا،بر حسب تعريف و از لحاظ نظري همه يهودياني هستند كه در خاك فلسطين زاده شدهاند،امّا در عمل،فرزندان يهوديان شرقي كه در خاك فلسطين متولّد شدهاند جزو صابرا به شمار نميآيند بلكه آن گروه از جوانان اسرائيلي كه سپيد پوست و داراي سطح علمي و فرهنگي بالاترند،يعني فرزندان يهوديان اشكناز ميباشند.
نسل صابرا از سطح علمي و فرهنگي برتري برخوردار است و مراكز مهم اقتصادي و صنعتي و دانشگاهي و نظامي را در دست دارد.اين نسل چيزي از«سامي ستيزي»نميداند مگر آنچه كه به آنها گفته شده باشد و هيچگاه تلخي تبعيض و آزار را نچشيده است.
شمار يهوديان صابرا در سال 1948 بالغ بر 35 درصد ساكنان اسرائيل بود و در 1964 به بيش از 39 درصد رسيد(شامل 17 درصد سفاردي و 22 درصد اشكناز) سپس در 1973 به 50 درصد و در 1989 به 64 درصد و در 1993 به 9/60 درصد بالغ گرديد.
4-اعراب
عربهاي ساكن در اسرائيل از لحاظ تعداد در مقام چهارم هستند.اينها بازماندگان صاحبان اصلي و قانوني فلسطيناند كه پس از برپايي دولت اسرائيل در زادگاه خود باقي ماندند.شمار اعراب ساكن فلسطين در آغاز برپايي دولت اسرائيل در سال 1948،750 هزار نفر بود كه حدود 156 هزار تن از آنان در زادگاههاي خود
باقي ماندند و بقيه بيرون رانده شدند.اما شمار آنها در سال 1991 به 900 هزار نفر رسيد(شامل 695 هزار مسلمان،116 هزار مسيحي،85000 درزي و 4000 ارني) نرخ تولّد در اين گروه بالا و عمر مورد انتظار آنان 72 سال است و از نظر سياسي و اقتصادي فاصلهاي دور با گروههاي يهودي اعم از يهوديان غربي و شرقي دارند.افزون بر آنچه گفته شد گروههاي بسيار كوچك ديگر از يهوديان نيز در اين جامعه حضور دارند كه تأثيري در زندگي سياسي اسرائيل ندارند،همچون سامريان، قرّائين،فلاشا و ديگران.
لازم است به چند مورد اشاره شود :
(1)-مهاجرت يهوديان به اروپا در عصر امپراتوري رم روي داد كه بويژه در مناطق اسلاو نشين شمال درياي سياه سكونت گزيدند،اما گرويدن قبايل خزر به كيش يهودي در سده هشتم ميلادي باعث شد كه بيشتر يهوديان اروپايي اشكناز از اقوام خزري باشند.
(2)-واژه اشكناز،نام عبري آلمان است و بنابراين اشكنازي در اصل به معني يهودي آلماني است كه تدريجا بر همه يهودياني كه از تمامي اروپا و آمريكا به فلسطين آمدند،و حتّي بر آناني كه ريشه نژادي سفاردي داشتند اطلاق گرديد.زبان يهوديان اشكناز آميختهاي از عبري و آلماني است كه«بيديشيه»ناميده ميشود و برخي از محقّقان نژاد اشكنازيم را به قبايل ترك خزري كه در قرن هشتم ميلادي به دين يهود گرويدند اطلاق كردهاند و پس از آنكه قدرت سياسي اينها به دست روسها از ميان رفت اين يهوديان در روسيه و مجارستان پراكنده شدند و اكثريت يهوديان جهان را تشكيل ميدهند كه پس از جنگهاي صليبي به اروپاي مركزي و شرقي نيز راه يافتند.واژه اشكناز در سفر تكوين به عنوان فرزندان حومربن يافت بن نوح نام برده شدهاند(اصحاح 10).
(3)-واژه عبري سفاردا به معني اسپانياست و بر يهودياني اطلاق ميشود كه پس از سقوط خلافت اسلامي اندلس در سال 1492.م از آن كشور گريختند و در جنوب اروپا،شمال آفريقا و شهرهاي لندن،آمستردام و هامبورگ سكونت گزيدند.اين گروه از يهوديان از فرهنگ بالاتري نسبت به اشكنازيها برخوردار بودند و زبان عبري كه امروز در اسرائيل متداول است عبري سفاردي است زيرا سفارديان پيش از اشكنازيها به فلسطين آمدند و با يهوديان مقيم فلسطين مخلوط شدند.
(4)-واژه صابرا در لغت عبري به معني«انجير خاردار»است و در سالهاي نخست پس از جنگ جهاني،براي نخستين بار در دبيرستان هرتزليا در تل آويوبه كار رفت.در آن زمان دانشآموزان يهودي فلسطيني الاصل كه خود را در برابر دانشآموزان يهودي كه از كشورهاي پيشرفته به آنجا آمده و از فرهنگ بالاتري برخوردار بودند ضعيف ميديدند بدين ترتيب عكسالعمل نشان ميدادند كه ميوه بسيار پرخار صابرا(درخت صبر)را در دست گرفته و آن را پوست ميكندند و دانشآموزان يهودي اروپايي را به چالش ميخواندند كه اگر ميتوانند چنين كنند اين واژه به تدريج گسترش يافت و بر همه يهودياني كه در خاك فلسطين متولد شدهاند اطلاق گرديد.
